Alles wat je moet weten over coronavaccins en colitis

Overal ter wereld krijgen mensen momenteel een coronavaccin. In België is het nu onder meer de beurt aan de risicopatiënten. Hoor je daar bij als je colitis hebt? En wat met het vaccin: is dat wel veilig voor mensen met colitis? Kan de combinatie met andere medicatie geen kwaad? We vroegen het aan dokter Julie Busschaert (UZ Leuven en AZ Sint-Lucas Brugge).

  • Mag je je laten vaccineren tegen COVID-19 als je colitis hebt?

Ja. Sterker nog: we raden het coronavaccin aan voor mensen met colitis. Wat je behandeling ook inhoudt en zelfs als je therapie bestaat uit een combinatie van verschillende medicijnen. 

  • Zijn de vaccins veilig voor mensen met colitis?

Ja. De vaccins die nu in België op de markt zijn, zijn allemaal goedgekeurd door het EMA (het Europees Geneesmiddelenbureau van de Europese Unie). Dat betekent dat ze veilig zijn, ook voor mensen met colitis. Voor patiënten die immunosuppressieve therapie volgen, worden levende, verzwakte vaccins afgeraden. Dat zijn vaccins waarin de ziektekiem nog levend, maar in verzwakte vorm aanwezig is. De vaccins van BioNTech-Pfizer, Moderna, Oxford/Astra-Zeneca en Johnson & Johnson zijn geen levende vaccins, en kunnen dus zonder problemen worden toegediend. Raadpleeg je arts voor meer info. 

  • Hoe zit het met de veiligheid en werkzaamheid van het vaccin? 

Alle beschikbare coronavaccins zijn getest op tienduizenden proefpersonen, zowel gezonde als mensen met een verhoogd risico voor een ernstig verloop van COVID-19. Alle studies die daar tot nu toe over gepubliceerd zijn, hebben aangetoond dat de vaccins veilig en werkzaam zijn. 

  • Zijn de vaccins voldoende getest op mensen met colitis?

Er zijn voorlopig (nog) geen specifieke studies over de werkzaamheid van de vaccins bij mensen met colitis. Toch kunnen we ervan uitgaan dat die werkzaamheid hetzelfde is als bij iedereen. Als je ‘immunomodulerende’ therapie krijgt, kan je immuunrespons iets lager liggen. Dat betekent dat het vaccin iets minder effect kan hebben. Maar daarover hebben we nog geen exacte gegevens. Toch is de immuniteit die je ontwikkelt na je vaccinatie in principe wel degelijk voldoende, ook als je immunomodulerende medicatie krijgt. Het is absoluut geen reden om je therapie te onderbreken, omdat dat dan weer een nieuwe opstoot van je ziekte kan veroorzaken. 

  • Kan je ziek worden van de vaccinatie?

Ja, je kan ziek worden na je vaccinatie. Lichte bijwerkingen na een vaccinatie zijn normaal. Ernstige (allergische) reacties zijn heel zeldzaam. Bespreek met je arts wat je moet doen als je ooit een ernstige allergische reactie had na een vaccinatie. 

  • Welke bijwerkingen hebben de vaccins?

Vaak krijgen mensen onmiddellijk na hun vaccinatie last van een pijnlijke en soms wat gezwollen plek op de plaats waar je je vaccin kreeg. Sommige klachten treden pas een aantal dagen na de vaccinatie op, zoals hoofdpijn, vermoeidheid, spierpijn en koorts. Het vaccin van AstraZeneca kan een zeer zeldzame vorm van bloedklontering uitlokken: er zijn 222 geregistreerde gevallen van tromboses op zowat 34 miljoen mensen die dat specifieke vaccin kregen. Ook het vaccin van Johnson & Johnson zou die zeldzame vorm van trombose uitlokken (voorlopig 6 gevallen op ruim 7 miljoen gevaccineerden).

  • Heb ik meer kans om ziek te worden van het vaccin omdat ik colitis heb?

Nee. Mensen met colitis hebben dezelfde bijwerkingen als mensen zonder de ziekte. De vaccinatie kan geen opstoot van je ziekte uitlokken. 

  • Worden mensen met colitis beschouwd als risicopatiënten? 

Nee. Op dit moment is het niet aangetoond dat mensen met colitis risicopatiënten zijn. Dat is uitgebreid onderzocht. Er is zelfs een grote online databank die gegevens van alle IBD-patiënten met een corona-infectie in verschillende landen ter wereld bijhoudt (de SECURE-IBD database).    

  • Wanneer krijgen mensen met colitis een vaccin? 

Hoe eerder je een vaccin krijgt, hoe beter. Daarom ga je het beste zo snel mogelijk in op je uitnodiging om je te laten vaccineren. Je kan je ook inschrijven op de reservelijst van je vaccinatiecentrum. Het maakt niet uit welk type vaccin je krijgt of in welk stadium van je behandelingscyclus je op dat moment zit. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen patiënten die in een opstartfase van hun behandeling zitten of zij die in een onderhoudsfase zitten (als je bijvoorbeeld om de 8 weken een infuus krijgt). Op dit moment is er nog niets bekend over de precieze timing. 

 

Het is wel zo dat sommige mensen die immunomodulerende therapie volgen in aanmerking komen voor een prioritaire vaccinatie. Hieronder vallen behandelingen met methotrexaat, azathioprine, infliximab, adalimumab, golimumab, Certolizumab, vedolizumab, ustekinumab, tofacitinib en hoge dosissen corticoïden gedurende meer dan 4 weken en de meeste studiemedicatie. Contacteer je arts als je twijfelt of jouw behandeling daaronder valt.

 

Patiënten met colitis ulcerosa die enkel een therapie met 5-ASA preparaten of suppo’s krijgen vallen hier dus niet onder. 

 

Daarnaast spelen andere factoren een rol of je al dan niet in aanmerking komt voor een vervroegde vaccinatie. Zo krijgen 65-plussers eerder een spuitje, net als zorgverleners en mensen met eventuele andere onderliggende gezondheidsproblemen, zoals hart- en longziektes, diabetes en obesitas. Via MyHealthViewer kan je checken of jij bij dat lijstje hoort.

 

Meer weten over jouw type medicatie? Vraag het je arts. Hier lees je meer over de vijf meest voorkomende geneesmiddelen.

Deel deze pagina

Muriel over ...


Muriel is onze Takeda reporter